اسمات

Figure A: Aspergillus mold of fig caused byAspergillus niger (Photographs by Zeinab Bolboli)

یکی از بیماری­ های مهم و بسیار رایج در انجیر بیماری اسمات یا پوسیدگی کپک سیاه انجیر یا پوسیدگی آسپرژیلوسی انجیر است اسم این بیماری اشاره دارد به پودر سیاه که همان اندام­ های باردهی قارچ است. این بیماری در کالیفرنیا بسیار رایج است و اخیراً در شهرستان استهبان استان فارس هم مشاهده شده است.

علائم بیماری:

در مرحله اول تغییر رنگ بافت داخلی در زمانی که میوه هنوز به درخت متصل است اتفاق می­ افتد. فاسد شدن میوه از چشم میوه انجیر شروع می ­شود و این نواحی با رشد اندام­ های باردهی قارچ به رنگ سیاه در می آید. حجم فراوان اسپورهای سیاه رنگ قارچ در میوه­ های رسیده به خوبی قابل مشاهده است.

عامل بیماری:

عامل بیماری کپک سیاه گونه­ های مختلفی از جنس Aspergillus شامل A. niger var. niger Teigh, A. niger var. awamori Al-Musallam, A. japonicus var. aculeatus Al-Musallam, A. japonicus var. japonicus Saito, and A. carbonarius Thom هستند. قارچ عامل بیماری از طریق مگس سرکه Drosophila melanogaster Meige، زنبور گرده­ افشان انجیر L. Blastophaga psenes  با انتقال اسپورهای موجود در ظرف­های حاوی برانجیر و همچنین سوسک­ ها (Carpophilus spp. Stephens) منتقل می­ شود. پژوهش­ ها نشان داده است که ارقام انجیر با سوراخ استیول بزرگ­تر دارای حساسیت بالاتری نسبت به ارقامی که دارای سوراخ استیول کوچک­تر هستند (Michailides, 2003). دمای مناسب برای گسترش این بیماری 25-20 درجه است.

مدیریت بیماری:

به دلیل اهمیت بالای بقایای محصول در گسترش بیماری، حذف بقایای میوه و میوه­ های کهنه و شاخه و برگ از اهمیت بالایی برخوردار است و مهم­ترین راه کنترل این بیماری است (Michailides, 2003). وجود گرد و خاک در اطراف درخت احتمال تجمع اسپورهای قارچ را افزایش می ­دهد، بنابراین میزان خاک روی قسمت­ های مختلف درخت را کاهش دهید. در نهایت کنترل حشرات آفت در انجیرستان­ ها می تواند به کاهش بیماری کمک کند. استفاده از سموم شیمیایی روی میوه انجیر به هیچ عنوان توصیه نمی­ شود.

z.bolboli@shirazu.ac.ir

Carpenter, Z.L. (1983) Texas Plant Diseases Handbook, 2nd edn. Texas Agriculture Extension Service, Texas A & M University, USA.

Droby, S. Wisniewski, M. and Benkeblia, N. (2011) Postharvest pathology of tropical and subtropical fruit and strategies for decay control. In: Yahia, E. M. (ed.) Postharvest Biology and Technology of Tropical and Subtropical Fruits: Fundamental Issues, Woodhead Publishing, London, United Kingdom, pp. 194–224.

Michailides, T.J. (2003) Diseases of Fig. In: Ploetz, R.C. (ed.) Diseases of Tropical Fruit Crops. CABI Wallingford, UK, pp. 253–273.